Шилан би

Есен, Өтебай, Мұрат әулиенің немересі, Алтынбекұлы Шилан да кезінде би болған, ел басқаруға араласқан адам. Шиланның әуелгі алған әйелі Жары Дәулеталы ауылының қызы екен. Одан, Өткілбай, Қойшығұл, Сауғабай деген үш ұлды болған екен. Бұлар 1930 жылдары \”Халық жауы \” аталынып

Сейтжан

Алтынбекұлы Қожаның Айтжан, Сейтжандарының балаларының тағдыры туралы \\\”Маңғыстау\\\” газетінің (21) жиырма бірінші тамыз 1997 жылғы санында жарияланған А. Әбдірұлының \\\” Әулеттен алтау еді тартқан азап\\\” деген көлемді мақаласы осы әулеттің саяси қуғын-сүргін құрбандары болып, сталиндік зұлматты бастарынан қалай өткергендігі туралы

Қаражан

Сынабай шешеннің баласы Қаражан әрі палуан, әрі ауызды би адам болыпты. Ол заманда байлар да, жарлылар да қысы-жазы киіз (ағаш) үйлерде тіршілік етеді. Қаражан би туралы марқұм Жаманбайұлы Естерек ағамыздың мына бір әңгімесін оқырмандарға таныстырып өтейік. Мезгіл желтоқсан айы. Қаражан

Есен батыр

Есен батыр талай соғысты басынан өткерген, қалмақтармен шайқаста көзге түсіп \” Батыр \” атанған адам болыпты. Адай елінде үлкен ақсақалдар тілімен айтылатын: \” Есен, Сары, Ер Жанақ, Тұрмамбет, Өмір, Ер Ылабақ… \” деп келетін шумақтағы Есен батыр осы, Өрдектің баласы,

Сынабай би

Сейіт бидің  немересі Бәйденұлы Сынабай би шешендігімен елге танылған адам. Хиуаның ханы мен Адай арасындағы бір дауға Сынабай шешен де барыпты. Сол кездегі Хиуаның ханы Балталы да сөзге шешен, шамалыға алдырмайтын кісі екен. Балталыны хан әдейі сынау үшін Адай билерін

Өрдек

Шылымның өскен қауымы Өрдек атты ер екен, Түн ұйқысын төрт бөліп Халқының қамын жер екен, Жесір алып қалмақтан, Ақсұқсұрдай сұлудан Көбейіп жатырған ел екен. \”Бес Өрдек\” болып аталған Олжашы, Мамыр, Бөкен, Есен, Кенжелер екен… Ыбырайым ахұн Құлбайұлы Шылымның Ақсұқсырдан туылған

Шылым

Айтумыстан бір ұл бар Есімі оның Шылым-ды. Жас күнінде сол Шылым Қасиеті жұртқа білінді. Абыройы соншалық, Халық аузына ілінді… \”Тоғыз тақта \” Шылымды Енді айтайын тақталап, Сөз сөйлейін төтелеп, Сөзді сөзге еселеп, Тоқтатпаса бір білгір,  Қатесін тауып кеселеп. Бәйбіше, тоқал-екі

Мұрат әулие

Бозашыда Үлек қауымында Мұрат ата, Көсем ата деген әулиелер бар, бұлар киелі орындар болып саналады. Мұрат Есеннің Өтебайының баласы болса, Көсем Сейіттің Бәйденінен туылған немересі. Екеуі де ауырғандар басына түнейтін қасиетті орындар ретінде қастерленеді. Мұратты Сүйінғара батырдың ауылын шабуға келе

Уәйіс

Уәйіс Байжанұлы (1796 – 1876) – би. 1831 жылы Ресей өкіметі Ұлытау өңірін болыстық басқару жүйесіне көшіргенде, Уәйіс бағаналы руының ішінен тұңғыш рет болыс болып сайланды. Кенесары Қасымұлы бастаған қазақ халқының ұлт-азаттық қозғалысын белсене қолдады. Сол үшін патша үкіметі тарапынан қуғынға ұшырады. Уәйіс басшылығындағы ел

Бекмұханбет

Бекмұханбет Нұрмұханбетов (17.5.1935 жылы туған, Алматы облысы Ақсу ауданы Еңбек ауылы) – археолог, “Алтын адам” жәдігерін табушы. ҚазМУ-ды бітірген (1962). 1962 – 93 жылдары Қазақ КСР-і ғылым академиясының Ш.Уәлиханов атынд. Тарих,археология және этнография институтында лоборант, аға ғылыми қызметкер, бөлім меңгерушісі болды. 1993 – 98 жылдары Алматы облысыЕсік қаласында ашылған облыстық өлкетану